Het Hapsis Huis radio LIVE over troost

Datum:

Zondag 13 maart 2022

Aanvangstijd:

14:00 uur

Eindtijd:

± 15:00 uur

Studiogasten:

Petra Bolhuis

Gradus van Florestein

Terugluisteren:

Luister hier >>

Transcriptie:

Lees hier >>

Informatie

Troost in de filosofie

Soms lijden we aan het leven en zoeken we troost. Dat is het thema van hoorcolleges die beide studiogasten in de komende tijd binnen het hoger onderwijs zullen verzorgen.

De filosofie is liefde voor kennis en wijsheid. Vandaag de dag proberen veel filosofen aan te sluiten bij problemen rond kennis en waarheid. Maar zoals filosoof Immanuel Kant (1724-1804) al aangaf gaat het in de filosofie om de mens. Dan schiet alleen bezig zijn met kennis tekort.

Vaak zijn menselijke problemen concrete existentiële problemen. We zoeken troost voor die concrete vormen van lijden aan het bestaan als mens. Vragen die beantwoord worden in de aankomende lessenreeks zijn: wat is troost? Welke rol spelen waarheid, denken en ervaren in het lijden van mensen en in de troost die daarbij mogelijk is?

In de filosofie gaat het vaak over teksten van filosofen die troost zoeken en/of ervaren in manieren van denken en handelen.

In de psychiatrie gaat het meer om het onderzoeken van het persoonlijk leed en het zoeken naar de juiste interventies van de behandelaar voor de verdrietige of wanhopige patiënt.

Michael Ignatieff (1947) schreef een boek met voorbeelden van troost door filosofen. Dat boek is de basis voor de lessenreeks en ook wordt gebruikgemaakt van het boek van Irvin Yalom (1931) ‘Tegen de zon in kijken’ uit 2021 over sterfelijkheid en doodsangst. In de lessen wordt ook ingegaan op dichter Rainer Maria Rilke (1875-1926) aan de hand van het boek ‘Rilke en de wijsheid’ door Jan Oegema dat vorig jaar verscheen. Jan Oegema (1963) ziet Rilke als leermeester in de existentiële weg die we allemaal afleggen.

Het Hapsis Huis radio LIVE licht een tipje van de sluier van de bijzondere lessenreeks van Gradus van Florestein en Petra Bolhuis op. 

Petra Bolhuis

Praktijk Maieutiek van filosofe Petra Bolhuis rust op drie pijlers; filosofie, levenskunst en het wakker maken van ieders eigen wijsheid. Maieutiek staat voor het stellen van de juiste vragen en het bieden van filosofische kennis waarmee mensen zelf in de praktijk aan de slag kunnen.

‘Tijdens mijn studie filosofie ontmoette ik Theo Meereboer met wie ik 34 jaar mijn leven en dit werk heb gedeeld. We hebben onze studie filosofie afgerond met een gezamenlijke scriptie over Hannah Arendt en Michel Foucault en zijn daarna gestart met een filosofische praktijk’, zo meldt onze studiogast op de website van Maieutiek.

Gradus van Florestein

In 2021 verscheen bij Uitgeverij Van Warven in Kampen het werk ‘Rattenvangers van het onbehagen’. Dit boek schreef inmiddels gepensioneerd psychiater Gradus van Florestein in samenwerking met filosofen Petra Bolhuis en Theo Meereboer als een reflectie op de actuele politieke situatie bezien vanuit de recente geschiedenis.

Een eerder interview in Het Hapsis Huis radio LIVE over totalitarisme en ‘Rattenvangers van het onbehagen’ is hier te beluisteren.

Behalve met familieopstellingen houdt Gradus van Florestein zich binnen The school of New Directions in Gieten bezig met cursussen en opleidingen waaronder ‘Transgenerationeel werken, werken met opstellingen’, ‘De weg voorbij de dood’ en ‘Bezielend ouder worden’. De twee laatstgenoemde cursussen geeft Gradus van Florestein samen met docente aan The school of New Directions Rineke Van Voorn.

Illustratie boven

De Bijbelse koning Saul lijdt aan depressies en laat zich troosten door de jonge David die harp voor hem speelt. Bijzonder is het gebaar van Saul: hij droogt zijn tranen aan het gordijn. Maar zo dadelijk ontsteekt hij in woede en zal hij zijn speer naar David gooien.

Rembrandt van Rijn, ‘Saul en David’, c. 1651-1654 en c. 1655-1658, Mauritshuis, Den Haag

24 uur per dag radio vanuit Het Hapsis Huis

Deze link opent in een pop-up

RADIOGIDS

Het Wilde Oog

Duur ± 60 minuten
Uitzending sinds 5 augustus 2022

Met als motto ‘Wild Kijken & Lenig Denken’ ensceneert Het Wilde Oog ontmoetingen tussen culturen, resulterend in fotoreeksen, theatrale documentaires, performances en publicaties.

Over het grote project met de ‘Spakenburgse diva’s’ een gesprek met Hans Lemmerman van Het Wilde Oog. Bovenstaande foto van de diva’s is gemaakt door Wout Nooitgedagt.

Mental rock-‘n-roll

Duur ± 60 minuten
Uitzending sinds 6 september 2022

Jeroen Graus verbeeldt in zijn tekenkunst de relatie van de mens met de voortschrijdende technologie. ‘Want’, zo zei hij eerder, ’we worden allemaal steeds meer ingebed in allerlei technologische ontwikkelingen. Dat doet iets met ons.’

Het werk van Jeroen Graus is virtuoos, vrij en stilistisch uiteenlopend. Misschien een outsider voor nu en een insider voor straks.

Zin in je pensioen

Duur ± 45 minuten
Uitzending sinds 8 juni 2022

Zomaar zou kunnen worden gedacht dat iedereen staat te trappelen om met pensioen te gaan. Maar pensionering blijkt de meest impactvolle transitie die een mens doormaakt in zijn leven.

Maaike Boomstra heeft vele mensen geïnterviewd over het aanstaande pensioen voor haar boek ‘Zin in je pensioen’ en coacht mensen in de aanloop naar de pensioneringsdatum.

Het Verhaal

Duur ± 20 minuten
Uitzending sinds 3 mei 2022

In uitzendingen van Het Hapsis Huis radio LIVE met Het Verhaal staan verhalen centraal die te maken hebben met ervaringen, wijsheid die daaruit volgt en de bijdrage daarvan aan onze cultuur. In deze uitzending neemt geboortecoach Yolande Kusse het woord. Heb je ook een verhaal dat raakt? Neem contact met de redactie op via deze website.

De benadering van Karl Jaspers

Duur ± 60 minuten
Uitzending sinds 1 mei 2022

Praktijk Maieutiek van filosofe Petra Bolhuis in het Groningse Baflo staat voor het stellen van de juiste vragen en het bieden van filosofische kennis waarmee mensen zelf praktisch aan de slag kunnen.

In deze uitzending wordt met name de filosofie van Karl Jaspers (1883-1969) belicht maar ook worden filosofen Hannah Arendt, Markus Gabriel en Martin Heidegger besproken.

Het Hapsis Huis radio LIVE

Voor Het Hapsis Huis radio LIVE wordt de uitzending, zoals in deze radiogids vermeld, onderbroken. Edities van dit programma vermelden we onder Activiteiten. Alle uitzendingen van Het Hapsis Huis radio LIVE zijn daar terug te luisteren.